Terminy związane z sankcją kredytu darmowego

W sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego termin bywa ważniejszy od treści umowy. Można mieć dokument z wyraźnym brakiem informacyjnym i nie móc z tego skorzystać, bo uprawnienie już wygasło.

Odpowiedź w jednym zdaniu

Uprawnienie z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5).

Termin zawity, nie przedawnienie

To rozróżnienie ma realne konsekwencje.

| | Przedawnienie | Termin zawity (art. 45 ust. 5) | |---|---|---| | Co się dzieje po upływie | roszczenie istnieje, ale dłużnik może uchylić się od zaspokojenia | samo uprawnienie przestaje istnieć | | Możliwość przerwania biegu | w określonych sytuacjach tak | nie przewidziano takiego mechanizmu | | Uwzględnienie przez sąd | zależy od zarzutu strony | wygaśnięcie uprawnienia jest okolicznością obiektywną |

Praktyczny wniosek: nie ma czynności, którą można wykonać „na zapas”, żeby zatrzymać upływ tego roku, poza faktycznym złożeniem oświadczenia w terminie.

Od kiedy liczy się rok

Ustawa mówi o dniu wykonania umowy. To nie jest ani dzień zawarcia, ani dzień wypłaty środków.

• Przy kredycie spłaconym zgodnie z harmonogramem punktem odniesienia jest zakończenie wykonywania umowy.
• Przy wcześniejszej spłacie moment ten następuje odpowiednio wcześniej.
• Przy umowie wciąż wykonywanej sytuacja jest odmienna niż przy umowie zakończonej.

W praktyce ustalenie tej daty bywa przedmiotem sporu, a jego rozstrzygnięcie zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Jeżeli data jest graniczna, to pierwsza rzecz do wyjaśnienia, zanim ktokolwiek zacznie analizować treść dokumentu.

Drugi termin: oświadczenie

Sankcja nie działa sama z siebie. Art. 45 ust. 1 wymaga pisemnego oświadczenia złożonego kredytodawcy. Oświadczenie musi zostać złożone w okresie, w którym uprawnienie jeszcze istnieje.

Warto zadbać o dowód złożenia — datę i sposób doręczenia.

Terminy, których nie należy mylić z SKD

• 14 dni na odstąpienie od umowy (art. 53 ust. 1). Zupełnie inne uprawnienie: bez podania przyczyny, w terminie 14 dni od zawarcia umowy. Jeżeli umowa nie zawiera elementów z art. 30, termin biegnie od dnia dostarczenia wszystkich tych elementów (art. 53 ust. 2).
• 30 dni na odpowiedź na reklamację. To termin z ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, nie z ustawy o kredycie konsumenckim.
• Terminy z umowy. Zasady i terminy spłaty to element umowy, a nie termin ustawowy dla SKD.

Co robić, gdy termin jest blisko

1. Ustal datę zakończenia umowy na podstawie dokumentów, nie z pamięci.
2. Skompletuj umowę i załączniki — bez dokumentu nie da się ocenić treści.
3. Jeżeli do upływu roku pozostało niewiele, priorytetem jest ustalenie stanu faktycznego, a nie dopracowywanie argumentacji.

Co robić, gdy termin już minął

Wygaśnięcie uprawnienia z art. 45 nie oznacza, że nie ma innych kwestii wartych sprawdzenia. Odrębną sprawą pozostaje np. rozliczenie kosztów przy wcześniejszej spłacie (art. 49) czy droga reklamacyjna wobec kredytodawcy. To inne podstawy i inne terminy.

Źródła i podstawa opracowania

Ustawa o kredycie konsumenckim (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1362), art. 45 ust. 1 i 5, art. 49, art. 53; ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 823). Stan prawny: wrzesień 2026 r.