Upadłość konsumencka a komornik – co dzieje się z egzekucją?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań i jednocześnie takie, przy którym łatwo o nadmierne uproszczenie. Ogłoszenie upadłości nie jest „wyłącznikiem komornika”, lecz zmianą trybu, w jakim wierzyciele mogą być zaspokojeni.

Co zmienia ogłoszenie upadłości

Po ogłoszeniu upadłości majątek dłużnika wchodzi do masy upadłości, którą zarządza syndyk. Zaspokojenie wierzycieli następuje w ramach postępowania upadłościowego — z masy, według reguł podziału określonych w ustawie — a nie w drodze indywidualnych egzekucji prowadzonych przez poszczególnych wierzycieli.

Wierzyciele zgłaszają swoje wierzytelności syndykowi w terminie trzydziestu dni od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w Rejestrze (art. 491⁵ ust. 1 pkt 3).

Co nie wchodzi do masy upadłości

Art. 63 ust. 1 Prawa upadłościowego wyłącza z masy m.in.:

• mienie wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego,
• wynagrodzenie za pracę upadłego w części niepodlegającej zajęciu,
• określone kwoty związane z realizacją zastawu rejestrowego lub hipoteki, gdy upadły pełnił funkcję administratora,
• środki na rachunku objętym blokadą podmiotu kwalifikowanego w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Dodatkowo art. 63 ust. 1a i 1b wyłączają część dochodu upadłego. Dla osoby, na której utrzymaniu nie pozostają inne osoby, do masy nie wchodzi część dochodu odpowiadająca — łącznie z dochodami wyłączonymi na podstawie ust. 1 — kwocie stanowiącej 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Dla osoby utrzymującej inne osoby przewidziano odrębne wyliczenie.

Praktyczny sens tych przepisów jest taki, że postępowanie nie ma pozbawiać upadłego środków do życia.

Czym to się różni od egzekucji komorniczej

| | Egzekucja komornicza | Postępowanie upadłościowe | |---|---|---| | Kto prowadzi | komornik na wniosek wierzyciela | syndyk pod nadzorem sądu | | Czyj interes | pojedynczego wierzyciela | ogółu wierzycieli | | Efekt końcowy | zaspokojenie danej wierzytelności | podział masy, plan spłaty, a następnie umorzenie reszty | | Zakończenie długu | dług trwa, dopóki nie zostanie spłacony | możliwe umorzenie po wykonaniu planu spłaty |

Najważniejsza różnica jest ostatnia: egzekucja nie prowadzi do umorzenia zobowiązań. Postępowanie upadłościowe — po wykonaniu obowiązków — może do tego doprowadzić (art. 370f ust. 1).

Czego to nie oznacza

• Nie oznacza, że wszystkie zobowiązania znikają. Art. 370f ust. 2 wymienia zobowiązania nieumarzalne — m.in. alimentacyjne, grzywny, obowiązek naprawienia szkody z przestępstwa.
• Nie oznacza, że majątek pozostaje nienaruszony. Wchodzi do masy i podlega likwidacji, z wyjątkami z art. 63.
• Nie oznacza, że wystarczy złożyć wniosek. Skutki wiąże się z ogłoszeniem upadłości, a nie z samym wnioskiem.

Alimenty — osobna sprawa

Zobowiązania alimentacyjne nie podlegają umorzeniu (art. 370f ust. 2). To najważniejsze zastrzeżenie dla osób, wobec których prowadzona jest egzekucja alimentacyjna — postępowanie upadłościowe nie jest sposobem na pozbycie się tego rodzaju zobowiązań.

Co zrobić, jeżeli trwa egzekucja

1. Zbierz wszystkie pisma komornicze — sygnatury spraw są potrzebne do wniosku.
2. Ustal, którzy wierzyciele prowadzą egzekucję i z jakich tytułów.
3. Sprawdź, czy wśród nich są zobowiązania z listy nieumarzalnych.
4. Dopiero na tej podstawie oceniaj, czy upadłość odpowiada Twojej sytuacji.

Źródła i podstawa opracowania

Prawo upadłościowe (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 913), art. 63, art. 343, art. 370f, art. 491⁵. Stan prawny: wrzesień 2026 r.